آخرین بازبینی منابع: ۱۹ اوت ۲۰۲۶
ارقام، مهلت‌ها و شرایط این راهنما بر اساس آخرین اطلاعات منتشرشده منابع رسمی تا مهر ۱۴۰۵ تنظیم شده و ممکن است در فراخوان سال جدید تغییر کند؛ پیش از اقدام، آخرین نسخه را از سایت رسمی یا مشاوران بنیاد جهانی تهران بپرسید.
«بورسیه تحصیلی روسیه» می‌تواند به سهمیه دولت، رقابت یا برنامه دانشگاهی اشاره کند و همه این مسیرها شرایط و پوشش یکسان ندارند. این راهنما فقط گزاره‌هایی را منتشر می‌کند که از پورتال رسمی Study in Russia، سفارت روسیه در ایران و فهرست وزارت بهداشت ایران قابل اثبات‌اند.
مسیرهای بورسیه روسیه؛ مقایسه
| مسیر | برگزارکننده | پوشش اصلی | مقاطع | روش درخواست | زمان (چرخه ورودی ۲۰۲۷–۲۰۲۸) |
|---|---|---|---|---|---|
| سهمیه دولت روسیه (Quota) | دولت روسیه؛ گزینش در کشور متقاضی با نمایندگی Rossotrudnichestvo (خانه روسیه) یا سفارت روسیه | شهریه کل دوره از بودجه فدرال. طبق منابع دانشگاهی و ثانویه، سال آمادگی زبان، کمک‌هزینه ماهانه و خوابگاه هم پوشش داده می‌شود [مبلغ کمک‌هزینه در منبع رسمی دیده نشد؛ اجاره خوابگاه سهمیه‌ای در MISIS ۲٬۵۰۰ تا ۳٬۷۶۹ روبل در ماه (به نقل منابع ثانویه از MISIS)] | کارشناسی، تخصصی (Specialist)، ارشد، دکتری | ثبت‌نام آنلاین و انتخاب حداکثر ۶ دانشگاه به ترتیب اولویت. مرحله اول در کشور متقاضی است و مرحله دوم در دانشگاه‌ها. | طبق صفحه رسمی دانشگاه MISIS: مهلت کشورهای غیر CIS (از جمله ایران) ۱۵ ژانویه ۲۰۲۷ (۲۵ دی ۱۴۰۵)؛ نتایج مرحله اول معمولاً فروردین تا اردیبهشت |
| Open Doors | کنسرسیوم دانشگاه‌های روسیه (Association of Global Universities) با حمایت وزارت علوم و آموزش عالی روسیه | برندگان مقطع تحصیلی در جای سهمیه‌ای با شهریه فدرال پذیرفته می‌شوند و می‌توانند برای کمک‌هزینه درخواست بدهند. سفر، اقامت، بیمه و هزینه زندگی با خود دانشجوست. | کارشناسی، ارشد، دکتری، پسادکتری | رقابت آنلاین و رایگان در ۱۴ حوزه، به زبان روسی یا انگلیسی | ثبت‌نام دوره ۲۰۲۶: ۲۰ اوت تا ۱ نوامبر ۲۰۲۶ (۲۹ مرداد تا ۱۰ آبان ۱۴۰۵) |
| المپیادها و بورس‌های دانشگاهی | خود دانشگاه‌ها | متفاوت؛ از تخفیف شهریه تا جای رایگان (عدد عمومی وجود ندارد) | بسته به دانشگاه | سایت دانشگاه | بسته به دانشگاه |
| تخفیف شهریه قراردادی | دانشگاه | کاهش بخشی از شهریه خودهزینه | بسته به دانشگاه | دانشگاه یا نماینده رسمی آن | بسته به دانشگاه |
⚠️ تغییر سامانه: سفارت روسیه در سنگاپور اعلام کرده است که از سال تحصیلی ۲۰۲۷–۲۰۲۸ همه درخواست‌ها، از جمله سهمیه، فقط از طریق حساب شخصی در «Gosuslugi» (پورتال خدمات دولتی روسیه) پذیرفته می‌شود. صفحه دانشگاه MISIS هنوز ثبت‌نام در education-in-russia.com را ذکر می‌کند. پیش از اقدام، سامانه درست را از نمایندگی روسیه در ایران یا پورتال رسمی بررسی کنید.
سهمیه دولت روسیه؛ مسیر رسمی
پورتال Study in Russia برای مسیر سهمیه دولت روسیه مراحل کلی زیر را اعلام می‌کند:
- ثبت‌نام در پورتال Education in Russia؛
- دریافت دعوت به گزینش در کشور متقاضی و شرکت در آن؛
- بررسی حضور نام در فهرست داوطلبان مرحله دوم؛
- انتظار برای ایمیل بازشدن دسترسی حساب شخصی؛
- پیگیری وضعیت درخواست در حساب کاربری.
منبع: Study in Russia — Education، بازبینی ۱۹ اوت ۲۰۲۶.
شرایط و مدارک سهمیه دولت روسیه
- فقط اتباع خارجی واجد شرایط‌اند. دارندگان تابعیت دوگانه روسی باید دائماً خارج از روسیه زندگی کنند و مدرک تحصیلی روسی نداشته باشند.
- مدرک لازم: دیپلم برای کارشناسی یا تخصصی، کارشناسی برای ارشد، و ارشد برای دکتری. اگر هنوز فارغ‌التحصیل نشده‌اید، گواهی اشتغال به تحصیل.
مدارک بارگذاری (طبق صفحه سهمیه MISIS برای ۲۰۲۷–۲۰۲۸):
- اسکن گذرنامه
- مدرک تحصیلی یا گواهی تحصیل
- مستندات افتخارات و سوابق (جایزه، گواهی، مقاله)
- توصیه‌نامه در صورت وجود
مدارک غیرروسی باید به روسی ترجمه شوند و به تأیید محضر (یا کنسول روسیه) برسند.
هر دانشگاه ممکن است مدارک بیشتری بخواهد. سقف سن یا معدل عمومی در منابع رسمی بررسی‌شده نیامده است؛ معیار، همان مرحله گزینش است.
زمان‌بندی بورسیه روسیه برای ورودی ۲۰۲۷–۲۰۲۸
| زمان | اقدام | وضعیت |
|---|---|---|
| تا ۱ نوامبر ۲۰۲۶ (۱۰ آبان ۱۴۰۵) | ثبت‌نام Open Doors دوره ۲۰۲۶ | ✅ سایت رسمی od.globaluni.ru: ثبت‌نام ۲۰ اوت تا ۱ نوامبر ۲۰۲۶؛ اعلام نتایج مرحله اول ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶ |
| از پاییز ۲۰۲۶ | باز شدن ثبت‌نام سهمیه و آماده‌سازی و ترجمه مدارک | تاریخ ۲۰۲۷–۲۰۲۸ هنوز رسمی اعلام نشده؛ دوره قبل از ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۵ باز شد (سفارت روسیه در لتونی) |
| تا ۱۵ ژانویه ۲۰۲۷ (۲۵ دی ۱۴۰۵) | مهلت ثبت درخواست سهمیه برای کشورهای غیر CIS | صفحه رسمی MISIS |
| زمستان ۲۰۲۷ | گزینش مرحله اول در ایران (ممکن است مصاحبه یا آزمون داشته باشد) | زمان دقیق |
| فروردین تا اردیبهشت ۱۴۰۶ | اعلام نتایج مرحله اول و ارجاع به دانشگاه‌ها | «معمولاً» طبق MISIS |
| تابستان ۱۴۰۶ | معرفی دانشگاه، دعوت‌نامه و ویزای دانشجویی |
پوشش بورسیه؛ چه چیزی ثابت نشده است؟
منابع قابل خواندن این صفحه، پوشش صددرصد شهریه، خوابگاه رایگان، کمک‌هزینه ثابت، پادفک رایگان یا ظرفیت مشخص برای ایرانیان را ثابت نمی‌کنند. این موارد باید در نتیجه رسمی همان سهمیه یا فراخوان دانشگاه دیده شوند.
- مقطع و رشته‌های قابل انتخاب؛
- تعداد گزینه‌های دانشگاه؛
- زبان برنامه و نیاز به دوره آمادگی؛
- شهریه یا معافیت شهریه؛
- خوابگاه، بیمه و کمک‌هزینه؛
- مهلت و زمان اعلام نتیجه.
برای همه متقاضیان نمی‌توان یک شرط سن، معدل یا «شانس قبولی» عمومی منتشر کرد. معیار همان فراخوان و مرحله گزینش جاری است.
| قلم هزینه | سهمیه دولتی | Open Doors |
|---|---|---|
| شهریه دوره اصلی | پوشش (بودجه فدرال) | پوشش (جای سهمیه‌ای) |
| سال آمادگی زبان (پادفک) | یک سال آمادگی رایگان در صورت نیاز (MISIS و Global Admissions؛ منبع دولتی مستقیم دیده نشد) | |
| کمک‌هزینه ماهانه | دارد، مستقل از نمره؛ مبلغ ثابت در منبع رسمی دیده نشد (منابع ثانویه «چند هزار روبل» می‌گویند) | امکان درخواست کمک‌هزینه، مشروط به جای سهمیه‌ای و تحصیل تمام‌وقت به زبان روسی |
| خوابگاه | جای خوابگاه با اجاره یارانه‌ای؛ نمونه MISIS: ۲٬۵۰۰ تا ۳٬۷۶۹ روبل در ماه (به نقل منابع ثانویه) | پوشش ندارد |
| بلیت، بیمه، ویزا، ترجمه و هزینه زندگی | پوشش ندارد | پوشش ندارد |
زبان برنامه و پادفک
پورتال رسمی می‌گوید بیشتر برنامه‌ها به زبان روسی‌اند و بعضی دانشگاه‌ها برنامه انگلیسی یا فرانسوی دارند. دوره آمادگی برای دانشجویان خارجی معمولاً یک سال تحصیلی معرفی شده، اما اجباری‌بودن، شهریه و پوشش آن در سهمیه باید در دانشگاه و برنامه هدف بررسی شود.
آیا بورسیه روسیه شامل رشته پزشکی هم می‌شود؟
در سهمیه دولت روسیه، داوطلب حوزه تحصیلی را هنگام ثبت درخواست انتخاب می‌کند. رشته‌های گروه پزشکی معمولاً در فهرست هستند، اما ظرفیت و دانشگاه‌های قابل انتخاب محدودند. برای برنامه Open Doors، فهرست ۱۴ حوزه را در سایت رسمی ببینید.
برای متقاضی ایرانی پزشکی و دندانپزشکی: بورسیه به‌تنهایی کافی نیست. دانشگاه معرفی‌شده باید در فهرست دانشگاه‌های مورد تأیید وزارت بهداشت برای سال ورود باشد. اگر دانشگاه پیشنهادی سهمیه در فهرست نباشد، شروع تحصیل در آن برای ارزشیابی مورد تأیید نیست. پیش از انتخاب ۶ اولویت، دانشگاه‌های مورد تأیید وزارت بهداشت در روسیه را بررسی کنید.
سال آمادگی زبان (پادفک)
بیشتر برنامه‌ها روسی‌زبان‌اند. داوطلبی که روسی نمی‌داند معمولاً یک سال دوره آمادگی می‌گذراند. Open Doors برای جای سهمیه‌ای، تحصیل تمام‌وقت به زبان روسی را شرط کمک‌هزینه گذاشته است. جزئیات را در دوره پادفک روسیه ببینید.
هزینه‌هایی که باید جداگانه بودجه‌بندی شوند
Study in Russia میانگین هزینه زندگی را ۲۴٬۳۰۰ تا ۳۲٬۴۰۰ روبل در ماه ذکر می‌کند و پیشنهاد می‌دهد برای هزینه‌های اولیه مانند بیمه، آماده‌سازی مسکن و کتاب بیش از ۵۶٬۷۰۰ روبل اضافه در نظر گرفته شود. این ارقام راهنما هستند و با شهر، دانشگاه و نیاز فرد تغییر می‌کنند.
تا زمانی که نامه رسمی بورسیه هزینه‌ای را صریحاً پوشش نداده، بلیت، ترجمه، ویزا، بیمه، خوابگاه، خوراک و هزینه اولیه باید جداگانه بررسی شوند.
منبع: FAQهای Study in Russia، بازبینی ۱۸ اوت ۲۰۲۶.
دانشگاه‌های مورد تأیید وزارت بهداشت برای ورودی ۲۰۲۶–۲۰۲۷
در صفحه ۱۸ فهرست رسمی، هشت نام روسیه درج شده است:
- A.I. Evdokimov Moscow State University of Medicine and Dentistry — فقط دندانپزشکی؛
- Kazan Federal University؛
- Lomonosov Moscow State University؛
- Novosibirsk State University؛
- Pavlov First Saint Petersburg State Medical University؛
- Pirogov Russian National Research Medical University؛
- Saint Petersburg State University؛
- Tomsk State University.
این فهرست شرط مهم ارزشیابی است، نه تضمین قبولی بورسیه، پذیرش یا ارزشیابی خودکار. سال ورود، دانشگاه، رشته و قیدهای سند باید با پرونده تطبیق داده شوند.
منبع: PDF رسمی وزارت بهداشت ایران.
ویزای دانشجویی پس از پذیرش
راهنمای سفارت روسیه در ایران می‌گوید ویزای دانشجویی اولیه می‌تواند یک‌بار یا دوبار ورود و حداکثر ۹۰ روز معتبر باشد. دعوت‌نامه مبتنی بر تصمیم MIA/MFA، گذرنامه دارای دست‌کم دو صفحه خالی و اعتبار لازم، فرم آنلاین، عکس و بیمه معتبر در روسیه از مدارک اصلی‌اند. تمدید بعدی در روسیه از مسیر MIA انجام می‌شود و هر تمدید حداکثر یک سال است.
زمان عادی درج‌شده برای ویزاهای مبتنی بر دعوت‌نامه MIA/MFA، ۴ تا ۲۰ روز کاری است؛ این بازه تضمین نیست و باید در روز اقدام دوباره بررسی شود.
منابع: Student visa — Embassy of Russia in Iran و General visa information، بازبینی ۱۸ اوت ۲۰۲۶.
پرسش‌های متداول
آیا سهمیه دولت روسیه همه هزینه‌ها را پوشش می‌دهد؟
خیر. سهمیه شهریه را از بودجه فدرال پوشش می‌دهد و طبق منابع دانشگاهی، کمک‌هزینه و جای خوابگاه هم دارد، اما بلیت، بیمه، ویزا، ترجمه و هزینه زندگی با دانشجوست. پوشش قطعی را از نتیجه رسمی بخوانید.
آیا پادفک برای همه برندگان رایگان است؟
منابع دانشگاهی سال آمادگی زبان را جزو پوشش سهمیه ذکر کرده‌اند، اما اجباری‌بودن، مدت و هزینه‌های جانبی آن باید در دانشگاه و برنامه هدف بررسی شود.
آیا معدل ۱۶ یا یک بازه سنی ثابت برای همه متقاضیان وجود دارد؟
خیر. در منابع رسمی بررسی‌شده، حداقل معدل یا سقف سنی عمومی برای سهمیه اعلام نشده است و معیار همان مرحله گزینش و شرایط دانشگاه است.
مهلت ثبت‌نام بورسیه روسیه ۲۰۲۷ چه زمانی است؟
طبق صفحه رسمی دانشگاه MISIS، مهلت سهمیه ورودی ۲۰۲۷–۲۰۲۸ برای کشورهای غیر CIS، از جمله ایران، ۱۵ ژانویه ۲۰۲۷ است. ثبت‌نام Open Doors دوره ۲۰۲۶ تا ۱ نوامبر ۲۰۲۶ ادامه دارد.
تفاوت سهمیه دولتی و Open Doors چیست؟
سهمیه از طریق ثبت درخواست و گزینش در کشور متقاضی انجام می‌شود. Open Doors یک رقابت آنلاین بین‌المللی است که برندگانش در جای سهمیه‌ای با شهریه فدرال پذیرفته می‌شوند، اما سفر، اقامت و بیمه را خودشان می‌پردازند.
آیا با بورسیه روسیه می‌توان پزشکی خواند؟
رشته‌های گروه پزشکی معمولاً قابل انتخاب‌اند، اما ظرفیت محدود است. برای متقاضی ایرانی، دانشگاه معرفی‌شده باید در فهرست وزارت بهداشت برای سال ورود باشد؛ این را پیش از انتخاب اولویت‌ها بررسی کنید.
در سهمیه دولت روسیه چند دانشگاه می‌توان انتخاب کرد؟
طبق راهنمای دانشگاه MISIS، داوطلب حداکثر ۶ دانشگاه را به ترتیب اولویت انتخاب می‌کند. محدودیت انتخاب در یک شهر یا منطقه را در سامانه بررسی کنید.
مدارک سهمیه روسیه باید به چه زبانی باشد؟
مدارک به زبان خارجی باید به روسی ترجمه و به تأیید محضر برسند. فهرست مدارک شامل گذرنامه، مدرک تحصیلی و مستندات افتخارات است.
راهنماهای مرتبط
برای تطبیق اولیه سهمیه با مقطع و دانشگاه هدف، از طریق واتساپ StudentVisa پیام بدهید. بررسی اولیه به معنی تضمین بورس، پذیرش یا ویزا نیست.
